مولالیته

 

برای آشنایی با واحد مولالیته بهتر است ابتدا تعریفی از آن را بیان کنیم، به این صورت که مولالیته عبارت از تعداد مول های ماده حل شده در کیلوگرم حلال است. زمانی که یک مول از ماده ای را در یک کیلوگرم حلال حل کنیم محلول یک مولال بدست می آید.

 

در محلول های مولال حجم ها نهایی محلول متفاوت میباشد زیرا ماده ای که در حلال حل می شود باعث بوجود آوردن حجم های مختلفی می شود. با وجود حجم های مختلفی که از این نوع غلظت بدست می آید ولی نسبت مواد حل شده به حلال در همه این ها یکسان است.

 

زمانی که محلول بسیار رقیق باد مولاریته و مولالیته یکسان می شود  زیرا در این حالت یک کیلوگرم به اندازه یک لیتر آب می شود به همین دلیل مولالیته و مولاریته در یک اندازه قرار می گیرد.

 

برای مثال اگر بخواهید یک محلولی با غلظت یک مولالیته را بدست بیاورید در ابتدا باید جرم ملکولی آن را اندازه بگیریم و این جرم ملکولی را به گرم تبدیل کرده و در ۱۰۰۰ گرم از حلال حل می کنیم تا یک مولالیته از این محلول بدست بیارد.

 

تهیه محلول مولال در آزمایشگاه

 

تهیه محلول مولال در آزمایشگاه

 

شرایط مختلفی در محیط آزمایشگاه وجود دارد و همیشه یک ماده جامد در یک حلال حل نمی‌شود تا به راحتی محلولی با مولالیته خاص بدست بیاید.

 

ممکن است در یک آزمایش از محلول های مانند اسید و باز بخواهیم محلول مولال تهیه کنیم، برای این کار باید در ابتدا وزن را به حجم تبدیل نماییم و حجم معینی از محلول را که متناسب با وزن ملکولی ان می باشد را در ۱۰۰۰ گرم آب حل می کنیم تا مولال آن بدست بیاید.

 

این واحد اندازه گیری که برای غلظت در نظر گرفته می شود، بر اثر تغییر دما تغییری نخواهد کرد به این صورت که اگر دریک دمای پایینی تولید گردد و تحت شرایطی در یک آزمایش در دمای بالایی قرار بگیرد، غلظت آن تغییری نخواهد کرد پایه تولید محلولی با غلظت مولال جرم است که با تغییرات دمایی تغییر نخواهد کرد.

 

فراگیری واحدهای اندازه گیری بویژه غلظت محلول ها در آزمایشگاه بسیار لازم و ضروری است و از اصول اولیه کار است زیرا برای انجام ساده ترین کار باید بتوانید محاسبات  تولید یک محلولی با ویژگی های خاصی را داشته باشید. 

 

از واحد مولالیته چه زمانی استفاده می کنیم؟

 

شاید از نظر ظاهری دو کلمه مولالیته و مولاریته با یکدیگر اشتباه شوند، ولی از نظر معنا این دو کلمه با هم متفاوت می باشند و از شباهت های این دو می توان به اینکه هر دو واحد تعیین کننده غلظت محلول ها هستند اشاره نمود.

 

مولاریته به  تعداد مول های شده در یک لیتر محلول گفته می شود ولی واحد مولال  تعداد مول های حل شده  در یک کیلوگرم حلال می باشد. زمانی این دو واحد غلظت  محلول اعدادی شبیه به هم پیدا می کنند که حلال آب باشد و محلول بسیار رقیق باشد، این شرایط برای زمانی که حلال غیر آب است و رقیق نیز نمی باشد بوجود نمی آید.

 

مولالیته به دلیل ثبات در برابر تغییر دما برای اندازه گیری در بسیاری از واکنش ها مورد استفاده قرار می گیرد. در اندازه گیری مواردی مانند نقطه جوش و نقطه ذوب می توان از واحد مولال استفاده نمود.

 

مقایسه بین مولال و واحدهای اندازه گیری غلظت

 

مقایسه بین مولال و واحدهای اندازه گیری غلظت

 

یکی از کارهایی که در آزمایشگاه انجام می‌شود محلول سازی می باشد برای انجام این عمل باید با واحد ها آشنایی داشته باشید و اطلاعات دقیقی از یک محلول استاندارد را داشته باشید یعنی دقیقا از رابطه بین ماده حل شده و محلول اطلاع داشته باشیم. در اینجا مقایسه ای بین واحد های اندازه گیری غلظت انجام می دهیم:

 

درصد جرمی: یکی از این واحد ها درصد جرمی می باشد و معنی آن مقدار گرم های ماده حل شونده در ۱۰۰ گرم محلول است.

 

ppm: زمانیکه محلول بسیار رقیق باشد مقدار ماده ای که در محلول حل شده را با واحد پی پی ام  نشان می دهند. معمولا از ppm برای نشان دادن مقادیر جزئی در محلول های زیاد استفاده می شود مثلا کاتیون ها و آنیون هایی که در آب دریا موجودند با این واحد بیان می شوند.

 

مولار: واحد دیگری که برای تعیین غلظت استفاده می‌شود مولار است که به مول های موجود در لیتر محلول گفته می‌شود. مولار یکی از مهمترین و رایج ترین واحد های تعیین غلظت می باشد و معنی یک مولار بدین معنی است که یک مول از ماده در یک لیتر از محلول حل شده است.

 

مولالیته:

 

در کنار موارد گفته شده واحدی به نام مولالیته نیز وجود دارد که در آن یک مول از ماده حل شونده در یک کیلوگرم حلال حل شوند محلول مولال نامیده می شود. در موارد خاصی مانند تعیین نقطه ذوب و جوش از مولال استفاده می شود.

 

اگر محاسبه ای وجود داشته باشد که نیاز به تبدیل غلظت به مولالیته وجود داشته باشد، باید واحد ها به حالت استاندارد تبدیل شود. به این صورت که اگر محلول با واحد گرم بیان شده است باید به کیلوگرم تبدیل شود.

 

نرمالیته: یکی دیگر از واحد ها برای تعیین غلظت نرمالیته می باشد و محلولی است که یک اکی والان گرم ماده در یک لیتر محلول حل شود. اکی والان نیز از رابطه زیر بدست می آید.

 

جرم ملکولی تقسیم بر ظرفیت می باشد و ظرفیت برای مواد مختلف متفاوت است مثلا برای اسید ها با توجه به تعداد هیدروژن بدست می آید. در واقع نرمالیته به تعداد  اکی والان های موجود در یک لیتر گفته می شود.

 

 

جهت جستجوی این محصول اینجا جستجو کنید.

خرید محصولات از این سایت تحت گارانتی دکتر شاهرضایی می باشد.