به کم کام خوش آمدید.

آدرس:

استان مرکزی ، آشتیان ، ناحیه صنعتی شهدای گرکان

ایمیل: info@chemcome.com

معرف شیمیایی چیست؟ انواع معرف های آزمایشگاهی و طرز تهیه آنها!

معرف شیمیایی چیست؟ انواع معرف های آزمایشگاهی و طرز تهیه آنها!

 

معرف شیمیایی یا شناساگر یکی دیگر از موادی است که در آزمایشگاه ها کاربرد دارد و یکی از مواد تشخیصی است که اسید یا باز را از هم شناسایی می‌کند. معرف شیمیایی معمولا رنگی هستند و  پایه ای گیاهی دارند. برای اندازه گیری دقیق  پی اچ یکی از مواردی که به آن نیاز است، شناساگر می باشد.

 

اگر اسیدی یا بازی بودن یک محلول مشخص باشد با استفاده از معرف ها و تغییر رنگ آنها می توان با توجه به کم یا زیاد بودن رنگ محدوده آن را در نظر می گیرند. شناساگرها را می توان در یک آزمایشگاه دانش آموزی مدرسه تا در یک آزمایشگاه تحقیقاتی پیشرفته جستجو کرد زیرا وسیله ساده اما بسیار کاربردی می باشد و کار کردن با آنها بسیار ساده است.

 

تعداد این شناساگر ها بسیار زیاد است و با توجه به نوع آزمایش از آنها استفاده می شود. از معروف ترین معرف شیمیایی می توان به لیتموس یا تورنسل اشاره نمود که زمانی که محیط واکنش اسیدی باشد به رنگ قرمز است و زمانی که محیط واکنش بازی باشد آبی رنگ است و اگر در یک محیط خنثی قرار بگیرد به رنگ بنفش در می آید. تغییر رنگ محیط خنثی در محدوده پی اچ ۷ اتفاق می‌افتد.

 

معرف فنول فتالئین

 

معرف فنول فتالئین

 

یکی دیگر از شناساگرها فنل فتالئین است. این ماده به شکل جامد سفید رنگ است که باید برای استفاده از آن در آزمایشگاه تهیه شود و به شکل محلول از آن استفاده شود. این معرف شیمیایی در محیط اسیدی بی رنگ است و در محیط بازی به شکل ارغوانی در می آید.

 

شناساگر ها به صورت آماده و در قالب نوار های کاغذی با رنگ های مختلف تولید می‌شود که برای کارهای فوری از آنها استفاده می شود و به صورت مقایسه ای می توان نوع محیط را از نظر اسید و باز  تشخیص داد.

 

معرف شیمیایی در آزمایشگاه‌های مختلفی مانند شیمی مورد استفاده است و برای انجام واکنش هایی که نیاز به دانستن ماهیت محیط از نظر اسیدی و بازی می باشد ضروری است.

 

معرف ها هم برای تشخیص نوع محیط استفاده می شود و در انجام تست هایی مانند تیتراسیون مورد نیاز هستند در واقع تغییر رنگ ها در محیط ها پایان واکنش را نشان خواهد داد و این کار با استفاده از معرف شیمیایی انجام خواهد شد.

 

معرف شیمیایی به چند دسته تقسیم می شود؟

 

معرف شیمیایی به چند دسته تقسیم می شود؟

 

 

شناساگر ها موادی هستند که برای تعیین و یا تغییر پی اچ مورد استفاده قرار می گیرند. PH واحدی برای نشان دادن اسیدی یا بازی بودن مواد است. هر عددی به واسطه این واحد نشان دهنده میزانی از اسیدی بودن و یا قلیایی بودن ماده است.

 

شناساگر یا معرف شیمیایی به دو صورت داخلی و خارجی وجود دارد نوع داخلی به این صورت است که به محلولی که قرار است تیتر در آن انجام شود چند قطره  معرف وارد شود و بعد از واکنش تغییر رنگ در آن ایجاد شود.

 

نوع خارجی معرف شیمیایی در این نوع قبل از نقطه پایان بین معرف و محلول تیتر شونده یک واکنش انجام می شود و معرف کم کمک به محیط وارد می شود ولی این واکنش سریع پیش می رود.

 

این واکنش های مانند آزمایش اندازه گیری سختی آب که با تیتراسیون انجام می شود و از معرف نیز استفاده می شود و یا تیتر کردن فسفات با استات اورانیل که به شناساگر فروسیانور نیاز دارد.

 

تغییر رنگ:

 

شناساگر ها معمولا با افزایش محیط بازی رنگی از زرد تا قرمز را از خود نشان می دهند. تغییرات پی اچ که منجر به تغییرات رنگ شناساگر ها می شود به علائم زیادی مانند تغییر دما، تغییرات یون ها در محیط وجود حلال ها بستگی دارد.

 

برای استفاده از شناساگر ها باید محدوده تغییر رنگ و پی اچ معرف ها را بدانیم. زمانی که از شناساگر در تیتراسیون استفاده می شود باید PKa شناساگر به PH محلول نزدیک باشد. در برخی از تیتراسیون ها باید از دو معرف شیمیایی استفاده شود.

 

در واقع با مخلوط کردن دو معرف یک مخلوطی مشخص آماده می شود که در یک نقطه مشخصی تغییر رنگ می دهد. مثلا متیلن آبی را با متیلن قرمز ترکیب می کنند و یک شناساگر  بوجود می آید که در پی اچ ۵٫۴ از رنگ بنفش به سبز تغییر رنگ می دهد.

 

از فنول فتالئین چه می دانید؟

 

نام فنل فتالئین برای افرادی که در کوچک ترین و ساده ترین آزمایشگاه ها هم کار کرده باشند، آشنا است. این ماده به عنوان معرف است که به شکل پودری سفید رنگ می باشد که در ساختار شیمیایی خود دارای چهار عنصر کربن، هیدروژن، اکسیژن می باشد.

 

این معرف شیمیایی برای شناسایی اسید ها و باز ها استفاده می شود. معمولا این شناساگر در محیط هایی که پی اچ بین ۸ تا ۱۰ باشد تغییر رنگ می دهد و شناسایی را انجام می دهد.

 

فنول فتالئین در محیط اسیدی بی رنگ است و در محیط بازی قرمز متمایل به ارغوانی می باشد. برای آماده کرداین معرف ازالکل استفاده می‌کنند ‌‌‌زیرا درآب نامحلول می باشد. فرمول شیمیایی‌ این معرف C20H14O4 می باشد که خاصیت اسیدی دارد و در محلول یون هیدروژن آزاد می کند.

 

مخلوط کردن فنول فتالئین:

 

این شناساگر را می توان به نسبت ۵۰ به ۵۰ با آب و الکل مخلوط نمود. زمانی که از فنول فتالئین به عنوان معرف شیمیایی استفاده می شود. لازم است مراقب باشید که در نتیجه آزمایش تاثیری نگذارد.

 

شناساگری مانند فنول فتالیئن خود یک اسید ضعیف است و اگر به میزان بیشتر و خارج ازاستاندارد مورد استفاده قرار بگیرد میتواند نتیجه را تغییر دهد. این معرف شیمیایی یک اسید ضعیف است که می تواند مانند اسید معدنی با استفاده از سود خنثی شوند و در هنگام تیتر شدن اسید مقدار سود بیشتری مصرف گردد.

 

در بین شناساگر ها فنول فتالئین به خاطر تغییر رنگی که از بیرنگ به سمت ارغوانی دارد  بسیار مورد توجه است زیرا شناخت تغییر  محیط بسیار ساده تر خواهد بود .و با مصرف چند قطره از این معرف شیمیایی می توان آزمایش را پیش برد و نتیجه را محاسبه نمود.

 

چشم انسان تغییر رنگ هایی که بسیار نزدیک هم هستند را به سختی تشخیص می دهد ولی تغییراتی از صورتی به قرمز و یا بی رنگ به ارغوانی بسیار قابل درک و شناسایی است و به محض تغییرات می توان واکنش را متوقف نمود.

 

متیلن بلو یکی از معرف های معروف!

 

متیلن بلو یکی از معرف های معروف!

 

متیلن بلو یکی دیگر از معرف های شیمیایی است که در اینجا به دلیل کاربرد های مختلفی که در انواع آزمایشگاه ها دارد، مورد توجه قرار گرفته و توضیحاتی در مورد آن ارائه می شود. متیلن بلو مانند معرف های دیگر از مواد گیاهی منشا گرفته است.

 

شناساگر ها با توجه به ماهیتی که دارند می توانند در تشخیص اسید و باز مورد استفاده قرار بگیرند. در بین شناساگر های معروفی مانند فنول فتالئین، کاغذ تورنسل، فنل قرمز، متیلن بلو  نیز به چشم می خورد که کاربرد های مختلفی دارد.

 

کاغذ تورنسل در محیط های مختلف دارای رنگ های متفاوتی خواهد بود مثلا در اسیدی به رنگ قرمز و در محیط بازی به رنگ آبی و در محیط خنثی به رنگ بنفش خواهد بود و این تغییرات واضح می‌تواند در تشخیص بسیار پر فایده باشد.

 

در مورد تغییرات رنگی فنول فتالئین نیز بحث گردید. در ادامه به معرف شیمیایی به نام متیلن بلو  می رسیم که ساختار شیمیایی آن هتروسیکلیک است و در واقع در دسته مواد و ترکیبات معطر قرار می گیرد. فرمول شیمیایی این ترکیب C16H18N3SCL می باشد.

 

کاربردها:

 

این معرف در بسیاری از آزمایش ها در آزمایشگاه هایی مانند شیمی تجزیه و آلی و همچنین زیست شناسی بسیار پر کاربرد است و در آزمایشگاه های بافت شناسی نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

 

این معرف شیمیایی در حالت جامد به صورت پودر سبز رنگ و بی بویی می باشد ولی زمانی که در حل می گردد به رنگ آبی در می آید. برخلاف فنول فتالئین این ماده درآب حل می شود.

 

تاثیر متیلن بلو بر فرایندهای اکسیداسیون و احیا

 

اگر بر روی بسته بندی این ماده ملکول سه آبه نوشته شده باشد به این معنی است که به ازای هر ملکول متیلن بلو سه ملکول آب وجود دارد. اگر بخواهید در مورد اثر متیلن بلو در اکسایش بیشتر آگاه شوید باید تعریفی از اکسیداسیون و احیا را بدانید.

 

در تعریفی اکسیداسیون به واکنشی گفته می شد که اکسیژن از ماده جدا می‌ شد و کاهش یعنی اکسیژن به ماده ای اضافه می شد، ولی در یک تعریف جامع تری در اکسیداسیون و احیا الکترون ها اضافه و یا کم می شوند.

 

تاثیر اکسیداسیون و احیا بر معرف شیمیایی مانند متیلن بلو را می توان در یک واکنش خلاصه نمود. زمانی که گلوکز و متیلن بلو و سود در یک ظرف قرار می گیرد این معرف به حالت بی رنگ در می آید و در واقع احیا می شود، ولی زمانی که این ظرف با تکان داده شدن در معرض اکسیژن قرار می گیرد، اکسیداسیون صورت گرفته و رنگ این معرف شیمیایی به آبی تغییر می کند.

 

چگونه معرف شیمیایی لیتموس را آماده کنیم؟

 

لیتموس یکی دیگر از معرف ها است که کاربرد بسیاری در آزمایشگاه ها دارد و در شناسایی اسید ها و بازها مورد استفاده قرار می گیرد. این شناساگر به دو رنگ آب و قرمز وجود دارد. از رنگ آبی برای محیط اسیدی و از نوع قرمز برای محیط بازی استفاده می شود.

 

زمانی که از آبی تورنسل در محیطی اسیدی استفاده شود به قرمز تغییر رنگ می دهد و زمانی که از نوع قرمز آن برای محیط بازی استفاده شود به آبی تغییر می کند. زمانی که از محلول تورنسل استفاده شود در پی اچ کمتر از ۴٫۵ به رنگ قرمز در می آید و در محیط بازی با پی اچ بالای ۸٫۳ به رنگ آبی تغییر رنگ می دهد.

 

محدوده خنثی برای این معرف شیمیایی رنگ بنفش است. زمانی که از کاغذ این معرف استفاده می شود می تواند محدوده اسید و بازی را تعیین نماید. این کاغذ ها بسیار کاربرد ی هستند و برای مواقع ضروری که وسایل دقیق تری برای سنجش وجود  ندارد، مورد استفاده قرار می گیرند.

 

استفاده از کاغذ تورنسل:

 

حتی افراد مبتدی نیز می توانند از کاغذ لیتموس یا تورنسل استفاده کنند ولی شکل محلول این معرف نیز وجود دارد. با این وجود داشتن اطلاعات دقیق در مورد این معرف کاغذی لازم و ضروری است. قبل از آگاهی از ضرورت  استفاده از معرف ها بادی بدانیم که معرف تغییرات پی اچ را به ما نشان می دهد و پی اچ در واقع میزان هیدروژن هایی است که به صورت یون در محلول وجود دارد.

 

پی اچ به صورت عددی بین  صفر تا ۱۴ نمایش داده می شود که از حالت اسیدی و عدد پایینتر  به حالت بازی و عدد بالاتر تغییر می کند. معرف شیمیایی و یا شناساگر با تغییر رنگی که بدست می اورد می تواند نشان دهنده عدد پی اچ باشد و در واکنش ها که نیاز دقیق به اندازه گیری و نوع پی اچ محیط وجود دارد، مورد استفاده قرار می گیرد.

 

کاغذ تورنوسل در محیط واکنش قرار ی گیرد و تغییر رنگ آن با جدولی که در این وسیله وجود دارد مقایسه می گردد و رنگ بدست آمده نشان دهنده اسیدی و یا بازی بودن محیط خواهد بود.

 

تغییر رنگی معرف شیمیایی به نام متیل اورانژ

 

تغییر رنگی معرف شیمیایی به نام متیل اورانژ

 

هلیانتین نام دیگر متیل اورانژ است که به عنوان شناساگری در آزمایش ها مورد استفاده قرار می گیرد. این معرف شیمیایی برای تیتراسیون یک ماده مجهول مورد استفاده است. تغییر رنگ این معرف در حالت اسیدی به رنگ قرمز و در محلول های بازی به رنگ زرد می باشد.

 

طیف رنگ های مشخصی برای پی اچ های مختلف در رابطه با این معرف شیمیایی وجود ندارد. این معرف دارای تری اکسید گوگرد است و به همین دلیل محلول در آب است و برخلاف نداشتن طیف‌رنگی از پی‌اچ‌های مختلف نقطه پایان مشخص دارد.

 

فرمول این معرف شیمیایی C₁₄H₁₄N₃NaO₃S می باشد. تغییر رنگ متیل اورانژ در محدوده اسید ها می باشد و زمانی که اسید غلیظ به رقیق تبدیل شود رنگ از قرمز به زرد تبدیل خواهد شد.

 

برای محیط های بازی تغییری توسط این شناساگر ایجاد نمی شود. زمانی که این محلول را ماده کردید به دلیل تغییر رنگ در اثر برخورد نور باید در شیشه های تیره قرار دهید و چون ماده سرطان زا است در هنگام کار با آن مراقبت های لازم را داشته باشید.

 

روش تهیه:

 

برای تهیه این معرف شیمیایی یک دهم این ماده را با ۱۰۰ سی سی آب مقطر مخلوط می کنیم. با اینکه شناساگرهای جدیدی تهیه شده اندکه طیف گسترده ای از پی اچ ها را در بر می گیرد ولی هنوز از معرف های قدیمی استفاده می شود، زیرا تغییر رنگ در شناساگر های جدید خیلی طولانی مدت اتفاق می افتد و از نقاط ضعف این معرف ها است.

 

معرف شیمیایی که در رنج محدودی از پی اچ کار می کند در این محدوده تغییر رنگ های واضح تری از خود نشان می دهند. به همین دلیل است که در آزمایش های دقیق تیتراسیون از معرف های نسل جدید به علت سرعت و دقت پایین در تغییر رنگ ها استفاده نمی شود.

 

همین دلیل موجب می شود معرف شیمیایی به نام متیل اورانژ هنوز استفاده شود و نیاز ان برای برخی از تیتر ها و آزمایش ها احساس می شود.

 

استفاده از معرف شیمیایی در آزمایش تیتراسیون

 

تیتر کردن به این معنی است که ماده ای با یک غلظت مشخص به یک محلول دیگر اضافه می شوند تا واکنش شیمیایی بین دو ماده به صورت کاملی انجام شود، یا واکنش با استفاده از معرف مشخص می شود.

 

محلول استاندارد را در این آزمایش داخل بورت می ریزند و به ظرف مجهول اضافه کنند و اضافه کردن محلول استاندارد با تغییر رنگ معرف ادامه خواهد داشت. هر شناساگری در محدوده خاصی از اسیدی و بازی بودن اثر می‌گذارد و به همین دلیل تنوع بالایی از شناساگر ها وجود دارد زیرا هر تیتر و آزمایشی در محدوده خاصی ازپی اچ فعال است.

 

مثلا فنول فتالئین در محدوده ۳٫۸ تا ۱۰ فعال است و برای تیتر اسید و باز قوی و یا اسید ضعیف و باز قوی  استفاده می شود. متیل اورانژ معرف شیمیایی است که برای تیتر باز قوی و اسید قوی و اسید قوی و باز ضعیف استفاده می شود.

 

معرف شیمیایی در اندازه گیری سختی آب:

 

تیتراسیون های مختلف و نقاط اکی والان های نیاز به معرف های متفاوت را الزامی می کند. در اینجا به اندازه گیری سختی آب اشاره می کنیم. یون‌هایی مانند کربنات موجب سختی آب می شود.

 

اندازه گیری این پارامتر یک آزمایش روتین در آزمایشگاه های آب است و نیاز روزانه برای مناطق شهری است که این پارامتر اندازه گیری شود. اساس این آزمایش یک تیتراسیون است. قبل از شرح آزمایش باید بدانید که دو نوع سختی دایم و موقت وجود دارد که نوع موقت با جوشاندن آب از بین می رود.

 

سختی کل نیز از مجموع دو نوع موقت و دایم بوجود می آید. برای اندازه گیری سختی موقت از دو ماده متیل اورانژ به عنوان یک معرف شیمیایی و اسید کلریدریک استفاده می شود.

 

۱۰۰ سی سی از آب مورد نظر را داخل ارلن می گذاریم  و ۳ تا ۴ قطره از معرف شیمیایی متیل اورانژ را داخل آن می ریزیم و با استفاده از اسید کلریدریک  ۰٫۱ نرمال تیتر می کنیم زمانی که رنگ زرد به نارنجی تبدیل شود پایان تیتر به حساب می آید  و عدد مصرف شده اسید را یادداشت می کنیم. و در فرمول سختی موقت را بدست می آوریم.

 

طرز تهیه معرف های آزمایشگاهی

 

طرز تهیه معرف های آزمایشگاهی

 

– انواع مختلفی از معرف ها وجود دارند که در آزمایشگاه های مختلفی کاربرد دارند مثلا کریستال ویوله نیز یک معرف شیمیایی است که در آزمایشگاه میکروبیولوژی و رنگ آمیزی باکتری ها مورد استفاده قرار می گیرد.

 

روش تهیه آن به این صورت است که ۱۴گرم از این ماده را با ۱۰۰ میلی لیتر از الکل ایزو پروپیل ۹۵ درصد مخلوط کنید و این مخلوط را به صورت ساکن در محلی به مدت ۴۸ ساعت قرار دهید. بعد از صاف کردن آن باید محلول را به نسبت یک به ده با آب مقطر رقیق نمایید.

 

– یک معرف شیمیایی دیگری به نام گیمسا وجود دارد که کاربرد های فراوانی در آزمایشگاه های زیست شناسی دارد و در رنگ آمیزی گسترش خونی و مشاهده گلبول های سفید خون نقش دارد.

 

برای آماده کردن آن باید سه گرم از این پودر را در ۳۵۰ سی سی متانول حل نمایید و ۱۵۰ سی سی گلیسیرین را نیز به آن اضافه کرده و در مدت ۱۲ ساعت بر روی حرارت۳۷ درجه قرار دهید  تا معرف آماده گردد.

 

سایر روش ها:

 

– در آزمایشگاه های گیاه شناسی نیز از معرف شیمیایی به نام کارمن زاجی استفاده می شود. این شناساگر به این صورت تهیه می شود که یک گرم از پودر کارمن را با ۴ گرم زاج آمونیاکی مخلوط می کنیم و در ۱۰۰ سی سی آب مقطر حل کرده و به مدت ۲۰ دقیقه می جوشانیم و نصف روز آن را بی حرکت در نقطه ای قرار داده و بعد از صاف کردن از آن استفاده می‌کنیم. برای جلوگیری از کپک زدگی اسید فنیک را به صورت مایع در آورده و در معرف می ریزیم.

 

– معرف فنول فتالئین در آزمایشگاه های شیمی مورد استفاده است. پودر این ماده را باید به نسبت ۵۰ ۵۰ با آب و الکل مخلوط و حل نمود. این معرف برای تیتر کردن و بدست آوردن غلظت ماده مجهول مورد استفاده است.

 

– در آزمایشگاه بیوشیمی با نام معرف شیمیایی به نام فهلینگ آشنا می شوید. طرز تهیه این محلول کمی پیچیده است و باید دو محلول به صورت جدا گانه ای تولید شود و با هم ترکیب گردد.۳۴٫۶ گرم سولفات مس را در آب مقطر حل می کنید و حجم آن را به ۵۰۰ میلی لیتر می رسانید.

 

اگر به خوبی حل نشود مقدار با گرم کردن حل شدن را تسریع کنید. محلول دوم ۷۷ گرم سود و ۱۷۵ گرم تارتارات با هم مخلوط کرده و در ۵۰۰ سی سی آب مقطرحل می‌کنید. دو محلول تهیه شده باید به هنگام استفاده با هم مخلوط شوند.

 

 

برای جستجوی این محصول اینجا جستجو کنید.

خرید محصولات از این سایت تحت گارانتی دکتر شاهرضایی می باشد.

آخرین مقالات

دسته‌ها

آخرین پروژه ها

کلرید نیکل(II) : خواص، سنتز و کاربردها
نیکل(II) کربنات : خواص، سنتز، طیف های IR و کاربرد!
نیکل(II) استیل استونات : خواص، سنتز، طیف IR و کاربردها
سولفید نیکل : خواص، سنتز، طیف FTIR و کاربرد
نیکل : معرفی، خواص، منابع، کاربردها و سمیت!
کلرید نئودیمیم (III) : خواص، تولید، طیف IR، کاربردها

درباره ما

بازار مواد شیمیایی ایران

دسترسی سریع

  • صفحه اصلی
  • فروشگاه
  • بلاگ
  • خدمات ما
  • گالری
  • نمونه کارها
  • درباره ما
  • تماس با ما

شروع مکالمه

یکی از اعضا را انتخاب و در واتساپ گفتگو کنید

آرش شاه رضایی

مدیر سایت

آرش شاه رضایی

Product title

(برای سفارش محصول فرم زیر را پر کنید تا کارشناسان ما با شما تماس بگیرند.)
roundabout,recycle,state,step,progress,next,circulate,turnaround cc-by,roundabout,recycle,state,step,progress,next,circulate,turnaround by a46a64