فلوئورید قلع (II) : خواص، تولید و محلول آن، کاربرد در خمیر دندان!

 

فلوئورید قلع (II) که معمولاً از آن با عنوان فلوراید استنوس یاد می شود که از نام لاتین قلع یعنی stannum گرفته شده است، یک ترکیب شیمیایی به شکل پودر سفید رنگ است که به عنوان ماده ای در خمیر دندان استفاده می شود.

 

فلوراید استنوس به عنوان جایگزینی برای سدیم فلوراید به منظور پیشگیری از ایجاد حفره ها معرفی گردید. این ماده، ترکیب معدنی کلسیم آپاتیت را به فلوراپاتیت تبدیل می کند که باعث می شود مینای دندان در برابر حملات اسیدی باکتری تولید کند.

 

در حالت بخار، فلوراید قلع مونومر، دیمر و تریمر تشکیل می دهد که نوع مونومر آن یک مولکول غیر خطی با طول پیوند Sn-F به اندازه ۲۰۶ آنگستروم می باشد. کمپلکس های SnF۲، که بعضاً دی فلوئوروستاننیلن نامیده می شوند، با آلکین و ترکیبات معطر در ماتریس آرگون در حرارت ۱۲ کیلوئید رسوب کرده اند.

 

خواص و مشخصات شناسایی فلوئورید قلع (II)

 

خواص  مشخصات
شکل فیزیکی                                                     پودر سفید رنگ فرمول شیمیایی                                                                      SnF۲
دانسیته                                                                  (g/cm۳)۴.۵۷ وزن مولکولی                                                       (g/mol) 156.69
نقطه ذوب                                                                  (۰C) 213 شماره (CAS No)                                                        ۷۷۸۳-۴۷-۳
حلالیت در آب (در ۲۰ درجه سانتیگراد)                         (g/100 mL) 35 ساختار کریستالی                                         مونوکلینیک، mS48

 

تولید و محلول

 

فلوئورید قلع را می توان با تبخیر محلول SnO در HF 40٪ تهیه کرد:

 

SnO + 2HF → SnF۲ + H۲O

 

SnF۲ که به راحتی در آب حل می شود، هیدرولیز می شود. در غلظت کم، گونه هایی مانند SnOH+, Sn(OH)۲  وSn(OH)۳ را تشکیل می دهد. در غلظت های بالاتر، عمدتا گونه های چند هسته ای تشکیل می شوند.

 

محلول های آبی به راحتی اکسید می شوند و رسوبات نامحلول SnIV را تشکیل می دهند، که به عنوان پیشگیری کننده دندان بی اثر هستند. مطالعات اکسیداسیون با استفاده از طیف سنجی Mössbauer بر روی نمونه های منجمد نشان می دهد که O۲ گونه اکسید کننده است. SnF۲ به عنوان یک اسید لوئیس عمل می کند و یک عامل کاهنده می باشد.

 

مقایسه شیمی کئوردیناسیونی قلع (ii) فلوراید و توتین (ii) کلرید، با لیگاندهای خنثی، موضوع مقاله ای می باشد که در سال ۲۰۱۳ منتشر شده است. چکیده تصویری این مطالعه را در تصویر زیر می بینید:

 

Graphical abstract: Tin(ii) fluoride vs. tin(ii) chloride – a comparison of their coordination chemistry with neutral ligands

 

مقاله ای با عنوان، هیدرولیز فلوراید قلع (II) و ساختار بلوری Sn۴OF۶ در سال ۱۹۹۴ منتشر شده است. بر اساس چکیده این مطالعه، این کار اولین بررسی برای تشکیل فلورید قلع (II) بازی از سیستم آبی است. نتایج نشان داده اند که الکترون های غیر پیوندی از نظر استریوشیمیایی فعال هستند و به نظر می رسد به کانال های نامنظمی هدایت می شوند که به موازات محور c حرکت کنند.

 

کاربرد فلوئورید قلع (II) در خمیر دندان

 

کاربرد فلوئورید قلع (II) در خمیر دندان

 

اکثر خمیر دندان ها حاوی مواد معدنی کلسیم هستند که با گذشت زمان، با سدیم فلوراید واکنش می دهند و کلسیم فلوراید تشکیل می دهند، که کاملاً نامحلول هستند و بنابراین برای محافظت از دندان بی اثر است.

 

فلوراید استنوس یک ماده پایدارتر است و بنابراین در تقویت مینای دندان با نگهداری طولانی مدت موثر است. ثابت شده است که فلوراید استنوس مانند فلوراید سدیم در کاهش بروز پوسیدگی دندان و کنترل التهاب لثه موثر است.

 

این ماده  با نام تجاری Fluoristan در فرمول اصلی مارک خمیردندان Crest استفاده شده است، اگرچه بعدها با سدیم مونوفلوئوروفسفات با نام تجاری Fluoristat جایگزین شد. فلوراید استنوس ماده موثری در خمیردندان های مارک Crest Pro Health است.

 

ایمنی

 

فلوراید استنوس در صورت استنشاق یا تماس با چشم می تواند باعث قرمزی و تحریک شود. در مقادیر حاد (بیش از ۲ میلی گرم در متر مکعب) و در صورت بلع، می تواند باعث درد شکم و شوک شود.

 

واکنش های آلرژیک فلوئورید قلع (II) نادر اما امکان پذیر است و علائمی شامل خارش، تورم و دشواری در تنفس می گردد. هنگام استفاده در محصولات دندانپزشکی، تغییر رنگ خفیف دندان نیز ممکن است رخ دهد که آن را می توان با مسواک زدن برطرف کرد.