تالیوم : خواص، کشف و منابع، کاربردها، اثرات سلامتی و محیط زیستی

 

تالیوم یک فلز سنگین نرم، نقره ای رنگ مایل به آبی و قابل انعطاف می باشد که توسط سر ویلیام کروکس در سال ۱۸۶۱ کشف شد، در حالی که او در حال تعیین طیف سنجی برای تلوریم بر روی بقایای موجود در یک گیاه اسید سولفوریک بود.

 

اگرچه این فلز در پوسته زمین با غلظت تقریبی ۰.۷ قسمت در میلیون تخمین زده می شود، اما بیشتر در ارتباط با مواد معدنی پتاسیم در رس ها، خاک ها و گرانیت ها وجود دارد و بنابراین، به طور کلی قابل بازیافت نیست. چندین ماده معدنی تالیم، حاوی ۱۶٪ تا ۶۰٪ تالیوم، در طبیعت به صورت کمپلکس های سولفید یا سلنید با آنتیموان، آرسنیک، مس، سرب و نقره وجود دارد اما نادر هستند و از نظر اهمیت تجاری ندارند.

 

از تالیوم برای ساخت شیشه های مخصوص ذوب کم برای لنزهای بسیار بازتابنده استفاده می شود. نمک تالیم به عنوان معرف در تحقیقات شیمیایی استفاده می شود. سولفات تالیوم هنوز در کشورهای در حال توسعه به عنوان سموم دفع آفات فروخته می شود، اگرچه در کشورهای غربی ممنوع است.

 

خواص و مشخصات شناسایی تالیوم

 

خواص  مشخصات
شکل فیزیکی                                                     فلز نقره ای رنگ فرمول شیمیایی                                                                      ۸۱Tl
دانسیته                                                                (g/cm۳)۱۱.۸۵ وزن اتمی استاندارد                                                          ۲۰۴.۳۸
نقطه ذوب                                                                  (۰C) 304 شماره (CAS No)                                                        ۷۴۴۰-۲۸-۰
نقطه جوش                                                               (۰C) 1473 ساختار کریستالی                                          هگزاگونال (hcp)

 

کشف و منابع در محیط

 

تالیوم یک عنصر نادر نیست و ۱۰ برابر بیشتر از نقره یافت می شود. این عنصر به طور گسترده ای در مواد معدنی پتاسیم مانند سیلویت و آلکوسیت پراکنده شده است.

 

مواد معدنی تالیم نادر است، اما تعداد کمی از آنها مانند کروکسیرت و لوراندیت شناخته شده است. تولید جهانی ترکیبات تالیم حدود ۳۰ تن در سال است و هیچ ارزیابی از میزان ذخایر زیاد انجام نشده است.

 

تالیوم تا حدی محلول در آب است و در نتیجه وقتی خاک حاوی مقادیر زیادی از مواد حاوی آن باشد، این عنصر می تواند در آب های زیرزمینی پخش شود و همچنین می تواند با جذب روی لجن گسترش یابد. نشانه هایی وجود دارد که این ماده در خاک کاملاً متحرک است. تالیم دارای ۴۱ ایزوتوپ است که دارای جرم های اتمی متغیر از ۱۷۶ تا ۲۱۶ می باشد.

 

کاربردهای تالیوم

 

کاربردهای تالیوم

 

از آنجا که هدایت الکتریکی این عنصر با قرار گرفتن در معرض نور مادون قرمز تغییر می کند، در سلول های نوری مورد استفاده قرار می گیرد. این ماده برای جداسازی کانی ها و شناورهای معدنی استفاده می شود. آمالگام تالیوم در دماسنج ها برای دمای پایین استفاده می شود، زیرا در دمای ۵۸- درجه سانتیگراد یخ می زند.

 

همانطور که در usgs گزارش شده است، فلز تالیوم و ترکیبات آن در کاربردهای بسیار متنوعی مصرف می شوند. به عنوان مثال، تالیم در مواد نیمه هادی برای یکسوسازهای سلنیوم، در تجهیزات تشخیص اشعه گاما، در تجهیزات تشخیص و انتقال اشعه مادون قرمز، در فیلترهای کریستالی، در آلیاژ جیوه – تالیم برای دمای پایین استفاده می شود.

 

علاوه بر موارد نامبرده شده، فعالیت تحقیقاتی با تالیوم برای تولید مواد ابررسانا در دمای بالا برای کاربردهایی مانند تصویربرداری تشدید مغناطیسی، ذخیره انرژی مغناطیسی، پیشرانه مغناطیسی و تولید و انتقال نیروی الکتریکی در حال انجام است. همچنین، استفاده از ترکیبات رادیو اکتیو تالیم برای اهداف پزشکی در تصویربرداری قلب و عروق به منظور تشخیص بیماری های قلبی در حال افزایش است.

 

اثرات تالیوم بر سلامتی

 

اثرات تالیوم بر سلامتی

 

تالیم و ترکیبات آن سمی هستند و لازم است با دقت ذخیره و نگهداری شود. بدن انسان این ماده را به ویژه از طریق پوست، اندام های تنفسی و دستگاه گوارش بسیار موثر جذب می کند.

 

مسمومیت با تالیوم عمدتا در اثر برخورد انسان با سم موش ایجاد می شود که حاوی مقادیر زیادی سولفات تالیوم است. در نتیجه، معده دچار درد ظاهر می شود و سیستم عصبی آسیب می بیند. در بعضی موارد خسارت آنقدر جبران ناپذیر است که حتی مرگ در پی خواهد داشت.

 

هنگامی که انسانی از مسمومیت با تالیوم جان سالم به در برد، اغلب عواقب اختلالات سیستم عصبی، مانند لرزش، فلج شدن و تغییرات رفتاری باقی خواهد ماند. در کودکان متولد نشده مسمومیت با تالیم می تواند باعث اختلالات مادرزادی شود.

 

به دلیل تجمع تالیوم در بدن انسان، اثرات مزمن مانند خستگی، سردرد، افسردگی، کمبود اشتها، دردهای پا، ریزش مو و اختلالات بینایی ایجاد می شود. اثرات بعدی که می تواند از طریق مسمومیت با این عنصر مرتبط باشد، دردهای عصبی و دردهای مفصلی ناشی از عواقب جذب تالیوم از طریق غذا می باشد.

 

اثرات محیط زیستی

 

اثرات محیط زیستی

 

برخلاف آلودگی محیطی مواد در همسایگی این ماده در جدول تناوبی مانند جیوه و سرب، هیچ ضرر قابل توجه محیط زیستی توسط تالیوم حاصل نشده است. تالیوم برای موش ها بسیار سمی است و به همین دلیل به عنوان آفت کش موش استفاده می شود.

 

همچنین تالیم تأثیرات منفی بر روی گیاهان مانند تغییر رنگ در برگ ها و کاهش رشد دارد. پستاندارانی مانند خرگوش ها به همان اندازه انسان در برابر اثرات سمی تالیوم حساس هستند.

 

بر اساس گزارش emedicine.medscape تالیوم یک فلز سنگین است که مسمومیت حاد آن در درجه اول با علائم گوارشی، عصبی و پوستی مشخص می شود، در حالی که یافته های نورولوژیک با قرار گرفتن در معرض مقادیر زیاد آن غالب است و حتی با وجود کاهش سطح تالیوم خون، باز هم تمایل به پیشرفت دارد.

 

 

 

جهت جستجوی محصولات شیمیایی اینجا جستجو کنید.

خرید مواد شیمیایی از این سایت تحت گارانتی دکتر شاهرضایی می باشد.