اکسید سرب

 

اکسید سرب (II) که مونوکسید سرب نیز نامیده می شود، یک ترکیب غیر آلی با فرمول مولکولی PbO است. این ماده در دو فرم شامل ساختار کریستال چهار ضلعی، و در حالت توده با داشتن یک ساختار بلوری ارتورومبیک وجود دارد.

 

کاربردهای مدرن اکسید سرب بیشتر در شیشه ها و سرامیک های صنعتی با پایه سرب، از جمله اجزای رایانه می باشد، این یک اکسید آمفوتریک است.

 

در صورت بلع یا استنشاق، اکسید سرب می تواند کشنده باشد. تماس مستقیم با این ماده باعث تحریک پوست، چشم ها و دستگاه تنفسی می شود. بر روی بافت لثه، سیستم عصبی مرکزی، کلیه ها، خون و سیستم تولید مثل تأثیر می گذارد. این ترکیب همچنین می تواند در گیاهان و پستانداران تجمع زیستی پیدا کند.

 

خواص و مشخصات شناسایی اکسید سرب

 

خواص  مشخصات
شکل فیزیکی                                    پودر زرد-سبز یا قرمز-قهوه ای فرمول شیمیایی                                                                        PbO
دانسیته                                                                   (g/cm۳) ۹.۵۳ وزن مولکولی                                                          (g/mol) 223.20
نقطه ذوب                                                                            (۰C)888 شماره (CAS No)                                                         ۱۳۱۷-۳۶-۸
حلالیت در آب                                                                       محلول ساختار کریستالی                                                      تتراگونال (tP4)

 

 

تولید اکسید سرب،

 

تولید اکسید سرب

 

۱) سرب اکسید را می توان از طریق گرم کردن فلز سرب در دمای هوای تقریباً ۶۰۰ درجه سانتیگراد (۱۱۰۰ درجه فارنهایت) تهیه کرد. همچنین در این دما، محصول نهایی اکسیداسیون سایر اکسیدهای سرب در هوا نیز حاصل می شوند.

 

۲) تجزیه حرارتی نیترات سرب (II) یا کربنات سرب (II) نیز منجر به تشکیل اکسید سرب می شود.

 

۳) سرب اکسید در مقیاس وسیع به عنوان یک محصول متوسط در تصفیه سنگ معدن سرب خام به سرب فلزی، تولید می شود. سنگ معدن سرب معمول، سولفید گالنا (سرب (II)) است. در دمای حدود ۱۰۰۰ درجه سانتیگراد (۱۸۰۰ درجه فارنهایت) سولفید به اکسید تبدیل می شود.

 

۴) سرب فلزی از طریق کاهش PbO با مونوکسید کربن در حدود ۱۲۰۰ درجه سانتیگراد (۲۲۰۰ درجه فارنهایت) بدست می آید. واکنش های مرتبط با این ۴ مورد را در تصویر به ترتیب می بینید.

 

اشکال قرمز و زرد این ماده با تغییر اندکی در آنتالپی مرتبط است:

 

PbO(red) → PbO(yellow)   ΔH = ۱.۶ kJ/mol

 

PbO آمفوتریک است، به این معنی که هم با اسیدها و هم با بازها واکنش می دهد. با اسیدها، نمک های +Pb۲ را تشکیل می دهد و با بازهای قوی، اکسید سرب حل می شود و نمک های plumbite را تشکیل می دهد.

 

طیف رامان اکسید سرب (II)

طیف رامان اکسید سرب (II)

 

کاربردهای اکسید سرب

نوع سرب موجود در شیشه سرب به طور معمول اکسید سرب می باشد و از این ترکیب به طور گسترده ای در ساخت شیشه استفاده می شود. بسته به نوع شیشه، مزیت استفاده از PbO در شیشه می تواند موجب افزایش ضریب شکست شیشه، کاهش ویسکوزیته شیشه، افزایش مقاومت الکتریکی شیشه و افزایش توانایی جذب شیشه باشد.

 

تابش اشعه ایکس با افزایش دمای کوری در افزودن سرب اکسید به سرامیک های صنعتی و همچنین شیشه،این مواد را از نظر مغناطیسی و الکتریکی بی اثر می کند و غالباً برای این منظور استفاده می شود.

 

از لحاظ تاریخی از این ماده، در لعاب های سرامیکی برای سرامیک های خانگی بسیار استفاده می شده است و هنوز هم، البته به میزان کمتری مورد استفاده قرار می گیرد. سایر کاربردهای این ترکیب، شامل جوشاندن لاستیک و تولید برخی از رنگدانه ها و رنگ ها است.

 

اکسید سرب در شیشه لوله اشعه کاتدی برای جلوگیری از انتشار اشعه X استفاده می شود، اما عمدتا در قیف است، زیرا هنگام استفاده در صفحه جلو می تواند باعث تغییر رنگ شود. اکسید استرانسیم برای صفحه جلو ترجیح داده می شود.

 

سایر کاربردها:

 

مصرف سرب در صنعت خودروسازی نیز زیاد می باشد، زیرا این ماده همچنان جزء اصلی باتری های اسید سرب خودرو محسوب می شود. مخلوطی از اکسید سرب، همراه با گلیسیرین، به یک سیمان ضد آب سخت تبدیل می شود که برای اتصال طرفین شیشه های تخت و ته آکواریوم استفاده شده است، و همچنین یک بار برای مهر و موم کردن صفحات شیشه ای در قاب پنجره استفاده شده است.

 

از اکسید سرب، برای سرعت بخشیدن به فرآیند نیز استفاده شده است تا سود بیشتری برای مدت زمان کمتری کسب شود و به عنوان مثال، کیفیت نوعی تخم مرغ چینی را نیز افزایش می دهد.

 

از این ماده در واکنش های متراکم سازی خاص در سنتز آلی استفاده می شود. PbO رسانای نوری ورودی در یک لوله دوربین فیلمبرداری به نام Plumbicon است.

 

 

منابع:

۱) www.en.wikipedia.org

۲) www.pubchem.ncbi.nlm.nih.gov

 

جهت جستجوی این محصول اینجا جستجو کنید.

خرید محصولات از این سایت تحت گارانتی دکتر شاهرضایی می باشد.