نیترات سرب (II)

 

نیترات سرب (II) یک ترکیب غیر آلی است و معمولاً به صورت کریستال بی رنگ یا پودر سفید ظاهر می شود و برخلاف بیشتر نمک های سرب (II)، در آب محلول است! تولید نیترات سرب (II) از سرب فلزی یا اکسید سرب در اسید نیتریک از قرون وسطی به دلیل استفاده مستقیم در ساخت سایر ترکیبات سرب، در مقیاس کوچک بود. در قرن نوزدهم تولید تجاری این ماده در اروپا و ایالات متحده آغاز گردید.

 

از لحاظ تاریخی، استفاده اصلی از این ترکیب به عنوان ماده اولیه در تولید رنگدانه های رنگ سرب بود، اما آنها با رنگ های کمتر سمی و بر اساس دی اکسید تیتانیوم جایگزین شده اند. از دیگر کاربردهای صنعتی می توان به کاربرد این ماده در تثبیت گرما در نایلون و پلی استرها و در پوشش های کاغذ فوتوترموگرافی اشاره کرد. از حدود سال ۲۰۰۰ میلادی، نیترات سرب (II) در سیانیداسیون طلا مورد استفاده قرار گرفت.

 

نیترات سرب (II) سمی است و باید با احتیاط ذخیره و نگهداری شود تا از استنشاق، بلع و تماس پوست جلوگیری شود و به دلیل ماهیت خطرناک آن، کاربردهای محدود نیترات سرب (II) تحت بررسی پیوسته قرار دارند.

 

خواص و مشخصات شناسایی نیترات سرب (II)

 

خواص  مشخصات
شکل فیزیکی                                                            جامد بی رنگ فرمول شیمیایی                                                                  Pb(NO۳)۲
دانسیته                                                                   (g/cm۳) ۴.۵۳ وزن مولکولی                                                          (g/mol) 331.2
نقطه ذوب                                                              هنگام تخریب ساختار شماره (CAS No)                                                         ۱۰۰۹۹-۷۴-۸
حلالیت در آب                                                                       محلول ساختار کریستالی                                                      مکعبی (fcc)

 

تاریخچه و تولید نیترات سرب (II)

 

نیترات سرب برای اولین بار در سال ۱۵۹۷ میلادی توسط کیمیاگر آندریاس لیباویوس شناسایی شد، هنگامی که او این ماده را به دلیل طعم و مزه آن، “سرب شیرین” نامید.

 

این ماده به طور تجاری از طریق واکنش سرب فلزی با اسید نیتریک غلیظ که در آن به میزان کمی محلول است، تولید می شود. این ترکیب به عنوان ماده اولیه برای ساخت رنگدانه هایی مانند زرد کروم (سرب (II) کرومات، PbCrO۴) و نارنجی کروم (کرومات اصلی سرب (II) Pb۲CrO۵) و ناپل زرد تولید شده است.

 

از این رنگدانه ها برای رنگ آمیزی، چاپ کالیکو و سایر منسوجات استفاده شده است. این ماده به عنوان اکسید کننده در پودر سیاه و همراه با آزید سرب در مواد منفجره مخصوص نیز به کار رفته است.

 

نیترات سرب به وسیله واکنش اکسید سرب (II) با اسید نیتریک غلیظ تولید می شود:

 

PbO + 2HNO۳(concentrated) → Pb(NO۳)۲↓ + H۲O

 

همچنین می توان از روش تبخیر محلول حاصل از واکنش سرب فلزی با اسید نیتریک رقیق حاصل شود:

 

Pb + 4HNO۳ → Pb(NO۳)۲ + ۲NO۲ + ۲H۲O

 

و همچنین، محلول ها و کریستال های نیترات سرب (II) در پردازش ضایعات سرب-بیسموت از پالایشگاه های سرب تشکیل می شوند.

 

طیف FTIR و رامان نیترات سرب (II)،

 

طیف FTIR و رامان نیترات سرب (II)

 

خواص و واکنش های شیمیایی

 

نیترات سرب در اثر حرارت دادن تجزیه می شود، خاصیتی که در صنایع شیمیایی استفاده شده است. این ماده در آب و اسید نیتریک رقیق محلول است.

 

نیترات های بازی در هنگام افزودن ماده قلیایی به محلول ایجاد می شوند. Pb۲(OH)۲(NO۳)۲ گونه غالب تشکیل شده در pH پایین است. در pH بالاتر، (Pb۶(OH)۵(NO۳ تشکیل می شود. هیچ مدرکی برای تشکیل هیدروکسید Pb(OH)۲ در محلول آبی با pH زیر ۱۲ وجود ندارد.

 

از محلول های نیترات سرب می توان برای تشکیل کمپلکس های کئوردیناسیونی استفاده کرد. سرب (II) یک پذیرنده سخت است و کمپلکس های قوی تر با لیگاندهای اهدا کننده الکترون ازت و اکسیژن تشکیل می دهد.

 

به عنوان مثال، ترکیب نیترات سرب و پنتا اتیلن گلیکول (EO۵) در محلول استونیتریل و متانول و به دنبال آن تبخیر آهسته، ترکیب [(Pb(NO۳)۲(EO۵] تولید می شود. در ساختار کریستالی این ترکیب، زنجیره EO۵ به دور یون سرب در صفحه استوایی مشابه اتر تاج پیچیده شده است. دو لیگاند نیترات دو طرفه در پیکربندی ترانس هستند.

 

کمپلکس تشکیل شده توسط نیترات سرب با یک لیگاند N- دهنده بیودیتازول دو هسته ای است. ساختار بلوری نشان می دهد که گروه نیترات پلی بین دو اتم سرب تشکیل می دهد.

 

یکی از جنبه های جالب این نوع کمپلکس ها وجود شکاف فیزیکی در حوزه کئوردیناسیونی است. لیگاند ها به طور متقارن در اطراف یون فلزی قرار نمی گیرند. این ترکیب به طور بالقوه به علت یک جفت الکترون سرب است که در کمپلکس های سربی با لیگاند ایمیدازول نیز یافت می شود.

 

کاربردهای نیترات سرب (II)،

 

نیترات سرب به عنوان تثبیت کننده گرما در نایلون و پلی استرها، به عنوان پوششی برای کاغذ فوتوترموگرافی و در آفت کش ها استفاده شده است. گرم کردن نیترات سرب وسیله مناسبی برای تولید دی اکسید نیتروژن است:

 

 ۲Pb(NO۳)۲ → ۲PbO + 4NO۲ + O۲

 

در فرآیند سیانیداسیون طلا، افزودن محلول نیترات سرب (II) روند شستشو را بهبود می بخشد. فقط مقادیر محدود (۱۰ تا ۱۰۰ میلی گرم نیترات سرب در هر کیلوگرم طلا) مورد نیاز است.

 

 

سمیت نیترات سرب (II)،

 

سمیت نیترات سرب (II)

 

نیترات سرب (II) سمی است، و بلع آن می تواند منجر به مسمومیت حاد با سرب شود. تمام ترکیبات غیر آلی سرب توسط آژانس بین المللی تحقیقات در مورد سرطان (IARC) به عنوان احتمالاً سرطان زا برای انسان طبقه بندی می شوند.

 

این ترکیبات با سرطان کلیه و گلیوم در حیوانات آزمایشگاهی و با سرطان کلیه، سرطان مغز و سرطان ریه در انسان ارتباط دارند، اگرچه مطالعات کارگران در معرض سرب اغلب با قرار گرفتن همزمان در معرض آرسنیک همراه بوده است.

 

پس از مطالعه و بررسی ثابت شده است که سرب در تعدادی از آنزیم ها از جمله δ-آمینولولولینک اسید دهیدراتاز (پورفوبیلینوژن سنتاز) در مسیر بیوسنتز haem و پیریمیدین-۵′-نوکلئوتیداز جایگزین روی می شود که برای متابولیسم صحیح DNA مهم است و بنابراین می تواند باعث آسیب به جنین شود.

 

منابع:

۱) www.en.wikipedia.org

۲) www.pubchem.ncbi.nlm.nih.gov

 

 

جهت جستجوی این محصول اینجا جستجو کنید.

خرید محصولات از این سایت تحت گارانتی دکتر شاهرضایی می باشد.