درصد خلوص مواد شیمیایی

 

یکی از موارد مهمی که در بحث ایمنی در آزمایشگاه نیز باید به آن توجه شود، نحوه خواندن و شناخت برچسب هایی است که بر روی مواد شیمیایی در آزمایشگاه وجود دارد. در واقع همه مواد شیمیایی از هر شرکت تولید کننده ای که باشند موظف هستند که تمام اجزا تشکیل دهنده موجود در آن بسته بندی و درصد خلوص مواد شیمیایی خود را اعلام نمایند و با عدد بر روی بسته بندی ذکر نمایند.

 

درصد خلوص مواد شیمیایی به چه معنی است؟

 

آگاهی از درصد خلوص مواد شیمیایی، برای انجام آزمایش ها بسیار اهمیت دارد زیرا در نتیجه تاثیر گذار خواهد بود و ممکن است ماده ای مورد نظر در محصول بوجود نیاید و یا درصد خلوص آن نیز متفاوت خواهد شد.

 

برای انجام آزمایش های تحقیقاتی که از نتایج در صنعت استفاده می شود، بر روی خالص بودن مواد شیمیایی تاکید می شود و قبل از انجام هر آزمایشی توسط روش های آنالیز این درصد تعیین می گردد.

 

یکی از مواردی که در آزمایشگاه ها به وفور استفاده می شود، مواد شیمیایی است که البته مواد تولید شده در صنعت آنقدر خالص نیستند و بهتر است علاوه بر آنچه که بر روی بسته بندی آنها وجود دارد بتوانیم با روش هایی درصد خلوص ماده را بدست بیاوریم.

 

دریک تعریفی درصد خلوص مواد شیمیایی مقدار ماده خالص در۱۰۰ گرم از ماده ناخالص می باشد. زمانی که بر روی بسته کلرید سدیم نوشته شده است ۸.۹۹ درصد یعنی در، صد گرم از این ماده ۸.۹۹ کلرید سدیم، به صورت خالص وجود دارد.

 

درصد اجزا ترکیبات چگونه بدست می آید؟

 

درصد اجزا ترکیبات چگونه بدست می آید؟

 

درصد اجزای ترکیبات و یا درصد خلوص مواد شیمیایی به روش های ساده و با کمک فرمول آن ترکیب شیمیایی بدست می آید. مول های عناصر سازنده یک ترکیب از زیر نوشت های فرمول بدست می آید و از طریق وزن اتمی عنصر ها می توان وزن اتمی عناصر موجود در یک مول از ترکیب بدست آورد.

 

درصد اجزا تشکیل دهنده یک ترکیب از آنالیز بدست می آید. درصد خلوص ماده شیمیایی از سه طریق دست می آید:

 

۱)

اگر یک معادله شیمی را داشته باشیم که جرم یک ماده خالص همراه با درصد خلوص آن مشخص باشد و جرم ماده دیگری از معادله نیاز باشد. در ابتدا جرم ماده خالص را بدست می آوریم و از طریق رابطه استیوکیومتری درصد خلوص ا بدست می آوریم.

 

فرمولی که از طریق آن درصد خلوص بدست می آید به این شکل است که جرم ماده خالص تقسیم بر جرم ماده ناخالص می شود و ضرب در ۱۰۰ می گردد. زمانی که یک واکنش را دارید حتما آن را موازنه کنید و سپس بقیه مسیر را بروید تا درصد خلوص مواد شیمیایی را بدست بیاورید.

 

۲)

نوع دیگری از مسیر ها  برای اندازه گیری درصد خلوص مواد شیمیایی به نوعی برخورد می کنیم که مقدار ماده ناخالص مورد نیاز است و درصد خلوص ماده وجود دارد. در این روش نیز مقدار ماده خالص را از روابط استیوکیومتری بدست می آوریم و از قرار دادن در فرمول ماده ناخالص را محاسبه می نماییم.

 

به عنوان مثال برای اینکه میزان هیدروژن را بدست بیاوریم، باید آلومینیوم با اسید کلریدریک وارد واکنش شود در این واکنش به مقدار آلومینیومی که دارای درصد خلوص مشخص ۸۵ درصد می باشد اشاره می شود. برای اندازه گیری مقدار آلومینیوم باید داخل فرمول قرار دهیم و آن را محاسبه نماییم:

 

۲Al + 6HCl → ۲AlCl۳ + ۳H۲

 

Xg Al = 40g H۲ × ۱mol H۲/۲g H۲ × ۲mol Al/ 3mol H۲ × ۲۷gAl / 1mol Al × ۱۰۰/۸۵ = ۴۲۳/۵g Al

 

۳)

در وضعیتی دیگر مقدار ماده ناخالص مشخص می باشد که برای بدست آوردن درصد خلوص مواد شیمیایی از آن در روابط استفاده نمی کنیم، بلکه با استفاده از روابط استوکیومتری مقدار ماده خالص را محاسبه می نماییم و در فرمول قرار می دهیم و مقدار ماده مورد نظر را محاسبه می نماییم.

 

مثلا در واکنشی مقدار کربید کلسیم مشخص می باشد که در آب حل شده است. برای بدست آوردن درصد خلوص کربیدکلسیم از روش استفاده می کنیم:

 

CaC۲ + ۲H۲O → Ca(OH)۲ + C۲H۲

 

 Xg CaC۲= ۳۹g C۲H۲× ۱mol C۲H۲/۲۶g C۲H۲ ×۱mol CaC۲/۱mol C۲H۲ = ۹۶g CaC۲  «مقدار خالص»

 

(۹۶÷۱۲۰) × ۱۰۰ = ۸۰٪ =درصد خلوص

 

اندازه گیری درصد خلوص مواد شیمیایی

 

اندازه گیری درصد خلوص مواد شیمیایی

 

قبل از انجام آزمایش ها برای اینکه نتایج بهتری بدست بیاید، باید از درصد خلوص مواد شیمیایی آگاه باشیم برای اینکه از خلوص‌ماده مطمئن شویم، می‌توانیم آنالیز کاملی برروی آنها انجام دهیم.

 

تجزیه مواد معمولا در آزمایشگاه شیمی تجزیه توسط دستگاه هایی مانند دستگاه جذب اتمی، طیف سنجی مرئی و فرابنفش  و… انجام می شود. البته در برخی شرایط آگاهی از میزان و درصد خلوص مواد شیمیایی توسط فرمول ها و معادله شیمیایی محاسبه می شود.

 

درصد خلوص مواد شیمیایی توسط انجام برخی از آزمایش ها نیز به صورت دستی نیز مشخص می شود. به عنوان مثال شرکت مرک آلمان به عنوان یکی از تولید کنندگان مواد شیمیایی برای اندازه گیری خلوص اگزالات پتاسیم یک سری از تست ها را پیشنهاد می دهد .

 

مثلا یک ظرفی از محلول اگزالات پتاسیم به اندازه ۵ گرم را در ۲۰۰ سی سی آب حل می کنید و ۵ سی سی اسید هیدروکلریدریک را به آن اضافه می کنید، با اضافه کردن کلرید باریم بعد از۱۲ ساعت در صورتی که سولفاتی در این ماده وجود نداشته باشد رسوبی تشکیل نخواهد شد. برای تست حضور کلرید در این ماده یک گرم از اگزالات پتاسیم را در ۲۵ سی سی آب حل می کنید و ۱۰ سی سی اسید نیتریک و چند قطره نیترات نقره را اضافه خواهیم نمود اگر با تکان دادن محلول کدر شود ناخالصی وجود دارد.

 

 

برای جستجوی این محصول اینجا جستجو کنید.

خرید محصولات از این سایت تحت گارانتی دکتر شاهرضایی می باشد.